Planirano 27 regionalnih deponija

Mnoge opštine u Srbiji neće moći da reše pitanje skupljanja i odlaganja otpada dok se ne izgradi više regionalnih deponija, koje bi trebalo da utiču na smanjenje njegovog gomilanja, dok su u nekim opštinama one nedavno izgrađene uz pomoć privatnih kompanija.

Zakonom o upravljanju otpadom predviđeno je da su sve opštine dužne da izrade regionalne planove upravljanja otpadom, ali i da se više opština udruži radi izgradnje regionalnih deponija i infrastrukture koja je potrebna za upravljanje komunalnim otpadom.

U Kikindi deponovano 20.000 tona otpada

U nekim opštinama, kao na primer u Kikindi i Lapovu, deponije su već izgrađene, uz pomoć privatne kompanije A.S.A, koja se bavi upravljanjem otpadom i koja u Srbiji posluje od 2006. godine.

Za godinu dana u Kikindi je deponovano oko 20.000 tona otpada, a ranije su te količine završavale na neuslovnim deponijama, kazao je Tanjugu generalni menadžer te kompanije za Srbiju Aleksander Nalepka, podsetivši da u Srbiji većina gradova i opština nema rešeno pitanje upravljanja otpadom.

"Kompanija je na teritoriji opštine Lapovo 2008. godine uspostavila primarnu selekciju papira i PET-a, a uskoro će i na teritoriji opštine Kikinda biti uspostavljena zelena ostrva sa kontejnerima u kojima će stanovništvo moći da odvaja otpad po vrstama", kazao je on.

Govoreći kako se pravi deponija u skladu sa svim evropskim ekološkim standardima, on je naveo da izgradnja svake takve deponije započinje uklanjanjem najmanje metar zemljišta.

"Nakon toga se postavljaju dva mineralna sloja gline debljine po 25 santimetara, da bi se dobila gotovo vodonepropusna barijera. Na te mineralne slojeve se dodaje jedan sloj specijalne folije i jedan sloj geotekstila koji štiti foliju od mehaničkih uticaja narednih slojeva", objasnio je Nalepka.

Potom se dodaje 30 do 60 centimetara sloja drenažnog šljunka, a u tom sloju se ugrađuju cevovodi za sakupljanje i odvođenje procednih voda, do bazena za sakupljanje procednih voda.

Kontrolne bušotine sprečavaju zagađenje

Čim se postigne određena visina otpada, koja je odobrena projektom i može dostići do 30 metara, deo deponije pokriva se slojem rekultivacije. Taj sloj čini drenaža, folija i geotekstil koji zatvaraju deponovan otpad.

Na to se stavlja sloj humusa debljine od oko 100 santimetara i nakon toga pokriva vegetacijom.

On je naveo da kompanija A.S.A. nastoji da prati ekološke standarde, ukazujući da su analize podzemnih voda na kontrolnim bušotinama u kompleksu deponije pokazale da je kvalitet jednak kvalitetu vode za piće.

Sagovornik Tanjuga je naveo da je postavljanje kontrolnih bušotina jedna od važnih karakteristika koja sprečava zagađenje vode i tla, a da se bušotine postavljaju tako da prate tok podzemnih voda duž pružanja kompleksa deponije.

U skladu sa zakonskom regulativom u Srbiji, deponije u Kikindi i Lapovu imaju elektronski geo-senzor-sistem, odnosno alarmni sistem koji se oglašava u slučaju ekološkog incidenta.

Reč je o elektronskoj mreži senzora koja je smeštena odmah ispod folije kako bi registrovala eventualna curenja procednih voda, a time i dojavila oštećenja koja bi mogla da se saniraju na vreme, pre nego što dođe do ekološke katastrofe.

Planirano 27 regionalnih centara

Stručnjaci upozoravaju da se u Srbiji sakuplja 60 odsto nastalog otpada, uglavnom iz urbanih sredina, dok ruralna područja uglavnom nisu time obuhvaćena.

Česta je pojava i zajedničko odlaganje komunalnog i opasnog otpada, kao i nedostatak mesta za skladištenje, tretman i odlaganje.

Strategijom upravljanja otpadom planirano je da se izgradi 27 regionalnih centara, a neki od njih su već u fazi izgradnje.

Cilj je da se u narednih pet godina formira 12 reciklažnih centara za upravljanje otpadom koji bi obuhvatali regionalnu deponiju, postrojenje za separaciju otpada pored deponije, transfer stanicu za pretovar otpada radi transporta na deponiju tamo gde je potrebno, kao i postrojenje za kompostiranje.

Godišnje se u Srbiji generiše oko 2,4 miliona tona komunalnog otpada, a otpad se odlaže na 163 zvanično registrovane deponije.

Pored "zvaničnih", u Srbiji je registrovano više od 4.400 divljih deponija, od kojih je u okviru akcije "Očistimo Srbiju" uklonjeno više od polovine.