Hram književnosti u Hanoju, posvećen velikom kineskom filozofu Konfuciju i njegovim istaknutim sledbenicima, smatra se prvim univerzitetom u Vijetnamu jer su u njemu podučavani budući ministri i drugi dvorjani, regionalni činovnici, ali i sami pripadnici kraljevskih porodica Vijetnama. Ovaj fascinantni hram, koji slikovito pripoveda o kultu učenosti i konfucijanske vrline u Vijetnamu, utemeljen je 1070. godine i proširivan u narednih 350 godina tokom vladavine dinastija Li i Tran. U njemu su svake treće godine održavani državni ispiti iz poznavanja konfucijanskih klasika, istorije, zakona i kaligrafije, a oni koji bi ih položili postojali bi učeni mandarini, službenici u državnom aparatu.
Krajem 15. veka car Le Tan Tong došao je na ideju da se imena svih učenjaka koji su položili ispit ovekoveče tako što će biti uklesana u stele. Ti kameni blokovi, sa za Vijetnam karakterističnim postoljem u obliku velikih kornjača, postavljani su duž zidina hrama, i do kraja 1778. godine kada je hram prestao da funkcioniše kao velika škola znanja zbog preseljenja prestonice u grad Hue, njih 116 je bilo ispunjeno imenima i opisima dostignuća uspešnih studenata. Tokom nešto više od 700 godina za koje je funkcionisao kao centar za formalnu edukaciju, u ovom hramu je obrazovanje steklo 2.313 učenjaka.
Statue u Hramu književnosti (Foto: Ilja Musulin)
Danas ovaj hram, kao jedan od najvažnijih objekata kulture u zemlji, ugošćava ljude svih doba i nacija - đačke ekskurzije, radnici i penzioneri, domaći i strani turisti, obrazuju konstantan tok koji se valja i širi prostranim, zelenim vrtovima hrama i potom sužava i nabuja u crvenoj zgradi sa oltarima i statuetama kineskih filozofa Konfucija, Jan Huija, Žengshena i Mencija, gde zidovi prete da prsnu od strašne gužve. Tu u mirisu tananih žutih sveća, pored poštovanja za misao, znanje i delovanje prosvećenih konfucijanskih filozofa, posetilac mora da nađe i strpljenje ne samo za brojne Vijetnamce koji se raširenih očiju, uzbuđeni, guraju da dopru do statua i pred njih polože cveće, voće i svećice, već i za na okidaču fotoaparata brze strance koji ne žele da dopuste da im propadne retka prilika za dobru fotografiju.
Do oltara, nakon prolaska kroz glavnu kapiju, kroz široki vrt koji odiše mirom vode tri staze: ona srednja u prošlosti je bila rezervisana samo za kraljeve, dok su se levom kretali učeni mandarini-administrativci, a desnom mandarini-vojnici. Danas, svako može sebi da dopusti luksuz da prošeta stazom Hrama književnosti koju su vekovima mogle da dotaknu samo stope suverena koji je, u po istočnoj Aziji raširenom verovanju, bio ako ne direktni potomak ili izaslanik Neba, a ono bar ličnost mistično povezana sa svemirom, od čije je vladavine sudbina naroda zavisila ne samo u smislu vojno-političke bezbednosti, već i bezbednosti od onog što mnogi od nas danas smatraju čisto prirodnim nepogodama.
Kapija Hrama književnosti (Foto: Ilja Musulin)
Razlog zašto posetioci Hrama književnosti mogu sebi danas da priušte takav luksuz je ne samo zato što je pomenuti koncept monarha u najvećem delu sveta daleka prošlost i što u komunističkom Vijetnamu nikakvo obožavanje monarhije i aristokratije ne bi bilo moguće, već i zato što u toj jednopartijskoj zemlji gde su srp i čekić i Lenjinove statue još uvek vidne, čini se, postoje i prilične religijske slobode, pa su budistički, konfucijanski i taoistički hramovi, katoličke i crkve nove vijetnamske religije Kao Dai uvek pune vernika.
Napiši odgovor
Morate biti ulogovani da bi napisali komentar.
Novi komentari